We speak English
Wir sprechen Deutsch
»

Porady

Czy jedzenie ma znaczenie?

„Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem”

Hipokrates (460-370 p.n.e)

Nie odkładaj zdrowia na później!

Zadzwoń i zamów 
537 444 030
534 777 793

Porady

Słownik Pojęć
A

Albuminy

Białka proste występujące w produktach pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Dobrze rozpuszczają się w wodzie, są bogate w aminokwasy siarkowe.

Alergeny pokarmowe

Substancje biologicznie czynne obecne w produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Są odpowiedzialne za inicjowanie reakcji alergicznych. Najczęściej uczulające pokarmy to: mleko krowiego, jajka, orzechy, ryby i owoce morza, seler, pomidor oraz zboża.

Alergia pokarmowa

Zespół powtarzalnych objawów występujących u podatnych na uczulenia osób, występujący po spożyciu pokarmu (nawet niewielkiej ilości), który u osób zdrowych nie wywołuje żadnych niepożądanych reakcji. Objawy alergii pokarmowej są zróżnicowane i pojawiają się po spożyciu alergenu, na który jesteśmy uczuleni. Do najczęstszych objawów alergii pokarmowej należą: nudności, wymioty, ból brzucha, a także wysypki skórne.

Alkohol

Organiczny związek chemiczny, pochodna węglowodoru. Najczęściej spotykaną postacią jest alkohol etylowy. Spalenie 1 g tej substancji dostarcza naszemu organizmowi 7 kcal.

Aminokwas ograniczający

Aminokwas egzogenny, występujący w pożywieniu w zbyt małej ilości w stosunku do pozostałych aminokwasów egzogennych. Ogranicza tym samym wykorzystanie wszystkich aminokwasów zawartych w danym produkcie spożywczym.

Aminokwasy

Organiczne związki chemiczne zawierające grupę aminową oraz karboksylową. Są podstawowym składnikiem budulcowym białek, w których występuje ponad 20 różnych aminokwasów.

Aminokwasy egzogenne

Niezbędne związki chemiczne, których nasz organizm nie jest w stanie sam zsyntetyzować. Do aminokwasów egzogennych zalicza się: lizynę, leucynę, izoleucynę, fenyloalaninę, metioninę, treoninę, tryptofan i walinę.

Aminokwasy endogenne

Składniki budulcowe białek, które organizm człowieka jest w stanie sam zsyntetyzować.

Anabolizm

Proces będący składnikiem przemiany materii naszego organizmu. Polega na syntezie związków złożonych ze związków prostszych i wymaga dostarczenia energii a formie ATP.

Anemia

Jest niebezpieczną chorobą, charakteryzującą się zbyt niskim poziomem hemoglobiny we krwi. Główne objawy anemii to: bladość skóry, uczucie przewlekłego zmęczenia i senności, a także widocznie podkrążone oczy. W zależności od rodzaju anemii, jako lekarstwo można stosować różną suplementację – np. preparatami żelaza, witaminą B czy kwasem foliowym.

Anoreksja

Zaburzenie psychiczne najczęściej dotykające młode kobiety będące w okresie dojrzewania. Polega na drastycznym ograniczaniu przyjmowanego pokarmu. Anoreksja jest tragiczna w skutkach – prowadzi do szybko postępującego wyniszczenia organizmu, które często pozostawia nieodwracalne zmiany.

Antyoksydanty

Nazywane inaczej przeciwutleniaczami, są substancjami chemicznymi mającymi zdolność wymiatania wolnych rodników. Wolne rodniki produkowane są podczas procesu oddychania komórkowego, jednak czynniki takie jak: zanieczyszczenie środowiska, palenie tytoniu czy obecne stany zapalne w organizmie, mogą spowodować ich nadmierną produkcję. Antyoksydanty chronią nasz organizm przed stresem oksydacyjnym, który jest zaburzeniem ilości wolnych rodników w organizmie. Naturalnymi substancjami o charakterze przeciwutleniaczy są na przykład: witaminy A, C i E oraz cynk i selen obecne w świeżych owocach i warzywach oraz  orzechach i suchych nasionach roślin strączkowych.

Aspartam

Sztucznie wyprodukowany środek słodzący, oznaczany symbolem E951. Jest ponad 100 razy słodszy od popularnie stosowanego cukru białego – sacharozy. Aspartam masowo stosowany jest jako słodzik, zwłaszcza w niskokalorycznych napojach gazowanych i gumie do żucia.
B

Białka

Związki będące podstawowym budulcem naszego organizmu. Złożone są z aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi. Białka dzieli się na dwie zasadnicze grupy: pełnowartościowe, zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne w odpowiedniej proporcji oraz niepełnowartościowe, charakteryzujące się obecnością aminokwasu ograniczającego. Białka odpowiadają za budowę wszystkich tkanek naszego organizmu; biorą również udział w regulacji procesów metabolicznych.

Białko wzorcowe

Białko zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne w ilościach i proporcjach odpowiednich dla naszego organizmu. Za białko wzorcowe uznawane jest białko jaja kurzego lub specjalnie stworzony model FAO.

Bilans energetyczny

Różnica między ilością energii przyjmowanej wraz z pokarmem (lub napojami), a wydatkami energetycznymi naszego organizmu. Dodatni bilans energetyczny powoduje gromadzenie tkanki tłuszczowej, ujemny natomiast – odchudzanie organizmu.

Biotyna

Inna nazwa witaminy H. W formie wolnej w produktach spożywczych znajduje się w mleku, przetworach mlecznych i warzywach, natomiast w formie związanej – w mięsie, orzechach i suchych nasionach roślin strączkowych. Niedobór biotyny może prowadzić do wzrostu poziomu cholesterolu we krwi, a także wystąpienia zmian łuszczycowych na skórze.

BMI

Body Mass Index, to wskaźnik stosowany do klasyfikacji niedowagi, nadwagi czy otyłości u osób dorosłych. Prawidłowa wartość BMI waha się między 18,5 a 24,9. Im niższe BMI, tym mniejsze ryzyko wystąpienia chorób związanych z nadmierną masą ciała: cukrzycy typu II, nadciśnienia tętniczego oraz miażdżycy.

Bulimia

Zaburzenie psychiczne objawiające się niekontrolowanym, szybkim objadaniem się, a następnie zwracaniem treści pokarmowej. Uwarunkowana jest zaburzeniami psychosomatycznymi: urazami z okresu dzieciństwa, stresem lub utratą bliskiej osoby.

Błonnik pokarmowy

Istotny składnik pokarmowy występujący w produktach pochodzenia roślinnego. Występuje w postaci frakcji rozpuszczalnej oraz nierozpuszczalnej. Reguluje pracę przewodu pokarmowego, a także zapewnia nam uczucie sytości.
C

Całkowita przemiana materii

Suma wszystkich wydatków energetycznych naszego organizmu. Jej wartość nie jest stała dla każdego człowieka i w różnych sytuacjach może ulec zmianie. Wiąże się to głównie ze stanem fizjologicznym, w jakim się obecnie znajdujemy. Przykładowo, wartość CPM wzrasta podczas ciąży czy laktacji.

Celiakia

Zwana inaczej chorobą trzewną, to zaburzenie funkcjonowania przewodu pokarmowego spowodowane nietolerancją glutenu. Jest chorobą wrodzoną, na którą nie ma lekarstwa. Jedynym środkiem zapobiegawczym jest odpowiednia dieta. W celiakii należy wykluczyć zboża: pszenicę, żyto, owies i jęczmień, a także produkty mogące zawierać chociażby śladowe ilości glutenu.

Cholesterol

Główny sterol zwierzęcy. To przypominająca wosk substancja, należąca do grupy tłuszczowców. Wyróżnia się „dobry cholesterol” (frakcja HDL) oraz zły – LDL. Z cholesterolu nasz organizm produkuje hormony płciowe oraz witaminę D. Nadmiar tego związku może prowadzić do chorób układu krążenia.

Cukier

Powszechnie stosowana substancja słodząca składająca się z sacharozy. W szeregu procesów technologicznych otrzymywany jest z buraków lub trzciny cukrowej.

Cukrzyca

Zaburzenie metaboliczne objawiające się niekorzystnymi wahaniami poziomu cukru we krwi. Może być warunkowana genetycznie (niedostatkiem insuliny - cukrzyca typu I) lub być spowodowana niewłaściwą dietą i charakteryzować się insulinoopornością tkanek – cukrzyca typu II.
D

Dieta

Charakterystyczny dla każdego człowieka sposób odżywiania się. W obecnych czasach słowo to jest nadużywane w stosunku do diet odchudzających. Tymczasem, nie każda dieta jest dietą odchudzającą.

Dieta bezglutenowa

Dieta osób cierpiących na celiakię. Opiera się na całkowitym wykluczeniu glutenu – białka znajdującego się w zbożach: pszenicy, życie, owsie i jęczmieniu.

Dieta odchudzająca

Zestaw specjalnych zaleceń dietetycznych, których celem jest zmniejszenie masy tkanki tłuszczowej, a tym samym masy całego ciała. Dobra dieta powinna być odpowiednio zbilansowana przez dietetyka, ponieważ tylko w ten sposób można doprowadzić do trwałej utraty zbędnych kilogramów bez efektu jo – jo.

Dietering

Profesjonalny catering dietetyczny, dostarczający codziennie 5 zbilansowanych i smacznych posiłków. Nad smakiem potraw czuwa wykwalifikowany zespół kucharzy, natomiast o zdrowie i efekty w zrzucaniu kilogramów dba dietetyk.

Dietetyka

Nauka o sposobie racjonalnego żywienia człowieka zarówno zdrowego, jak i chorego. Łączy w sobie wiedzę takich nauk jak: fizjologia i patofizjologia, biochemia, technologia żywności i techniki przyrządzania potraw, a także psychologia.

Dyslipidemia

Stan chorobowy, w którym poziom lipidów oraz lipoprotein we krwi odbiega od normy. Spowodowana jest nieprawidłową dietą, małą aktywnością fizyczną, paleniem tytoniu, a także zaburzeniami genetycznymi. Głównym celem w terapii dyslipidemii jest zmniejszenie stężenia trójglicerydów oraz frakcji LDL cholesterolu we krwi.

Dżul

Podstawowa jednostka energii, odpowiadająca 0,239 kilokalorii.
E

Efekt jo - jo

Wahania masy ciała, objawiające się naprzemiennym chudnięciem i tyciem. Spowodowany jest najczęściej przez stosowanie nieprawidłowo zbilansowanych diet odchudzających, tzw. diet „cud”.

Elektrolity

Substancje chemiczne, które po rozpuszczeniu w wodzie rozpadają się na swobodne jony, zyskując możliwość przewodzenia ładunku elektrycznego. Sód, chlor i potas to związki chemiczne, które w naszym organizmie odpowiadają za utrzymanie równowagi wodnej oraz kwasowo – zasadowej.